Terugblik…

Geplaatst op | 30/03/2010 | 27 Reacties | Print | E-mail

Ter lering en vermaak.

Woensdag 3 maart: Uitslagenavond
Het stadhuis was vol en druk, maar het was erg gezellig. Wij winnen een zetel en door het mega-verlies van de SP, die zowat zijn gehalveerd, is de VVD nu de tweede partij in de stad. De Stadspartij onder leiding van de door de andere partijen verguisde Robert Prummel, is de grote winnaar: van 2 naar 5 zetels. De winst van D66 valt tegen: van 2 naar 3. CDA en ChristenUnie blijven even groot. De andere grote verliezer is de PvdA: van 12 naar 9, maar nog wel steeds de grootste partij. GroenLinks blijft gelijk, nieuwkomer Partij voor de Dieren haalt een zetel en Student en Stad houdt zijn stoel in de raad.

Formeren lijkt lastig te worden. De meest waarschijnlijk optie vóór de verkiezingen, links+D66 heeft een magere meerderheid van 21 zetels. Dat is natuurlijk een meerderheid, maar die is eigenlijk te mager om stabiel door de moeilijke tijden die voor ons liggen te komen.

We vieren onze winst in een café in de Ebbingestraat, samen met de vrijwilligers die onze campagne mogelijk hebben gemaakt. Iedereen is trots en tevreden. De VVD is de tweede partij van de stad. Een schitterend resultaat.

Donderdag 4 maart: Correctie op de verkiezingsuitslag
In de loop van de dag wordt duidelijk dat D66 een zetel erbij krijgt, ten koste van het CDA. Links+D66 heeft nu een meer acceptabele meerderheid van 22 zetels. De druiven zijn zuur voor het CDA, natuurlijk. De Christendemocraten moeten afscheid nemen van Joop Vogel, omdat nieuwkomer Anne Kuik met voorkeurstemmen is gekozen. Politiek is een hard vak.

Vrijdag 5 maart: Verrassing!
Lijsttrekker Betty belt: de PvdA wil praten. We maken een afspraak voor morgen, aan het eind van de middag, in het Feithuis. In overleg met fractie en bestuur is besloten dat ik de tweede onderhandelaar namens de VVD ben. Als het ooit zover komt, natuurlijk. Ik vind dat een hele eer.

Zaterdag 6 maart: Initiële beschietingen
Het is gezellig druk in het Feithuis. Ik ben er als eerste, Betty volgt niet veel later. We krijgen een tafeltje op de begane grond, aan de achterkant. Ik bestel een cappuccino. Arjan de Rooij komt binnen en begroet ons hartelijk, Frank de Vries, de formateur, sluit als laatste aan. De sfeer is goed, De Rooij bestelt een biertje. Dat lust ik ook wel.
“Zo”, begint De Rooij. “Over de verkiezingen. Ik constateer dat er nog steeds een ruime meerderheid voor het Forum en de tram is. Die gaan er dus komen.” Ik zie aan Betty dat ze haar uiterste best moet doen om zich te beheersen.

“Wij vinden, zoals jullie weten, investeren in de Oostwand en Noordwand van de markt ook belangrijk. Het Forum mag niet structureel drukken op de begroting van de gemeente, daarom willen wij dat er meer commerciële partijen worden aangesloten.” Ja, na zo’n campagne zitten de standaardantwoorden goed tussen de oren bij Betty. “En dat kan ook. Er zijn geïnteresseerde partijen.” Dit stuit niet op bezwaren van De Rooij. De Vries wijst op de Nabergarage die vanaf onze plek goed zichtbaar is. “Daar komt het dus.” Wij laten ons niet provoceren en lachen om dit geintje.

Over de SP zegt De Vries dat de PvdA toch een soort zorgplicht heeft ten aanzien van de huidige coalitiepartner. Ik denk bij mezelf dat ze dat bij de vorige onderhandelingen ten opzicht van de VVD blijkbaar niet hadden. Bovendien vonden ze destijds dat een coalitie met de SP die ook hadden gewonnen meer recht deed aan de verkiezingsuitslag. De VVD had toen 1 zetel verloren. Het gesprek kabbelt voort en aan het eind constateren we dat er vooralsnog geen inhoudelijke breekpunten zijn. We worden uitgenodigd voor een vervolggesprek, zo meldt De Vries. Prima. De VVD is, zoals gezegd, de tweede partij van de stad. Daar hoort een bepaalde verantwoordelijkheid bij. En daar lopen wij nooit voor weg.

Maandag 8 maart: Openbare nabeschouwing.
Ik moet me haasten om op tijd te komen voor deze vergadering die aan het eind van de middag is gepland, maar ik red het net. Voor een volle publieke tribune trapt De Rooij af. Hij constateert weer dat het Forum en de tram doorgaan en sluit af met een opening naar de VVD: “Daar gaan we serieus mee praten.”

De SP kondigt bij monde van een ontspannen Jannie Visscher aan dat zij “vooralsnog” niet meedoen. Dat komt ze op forse kritiek te staan van GroenLinks, vreemd genoeg. Betty stoot me aan en zegt: “Dit lijkt op een toneelspel! Jannie lijkt niet werkelijk aangeslagen. Sjongejonge…” Ik fluister terug dat ze vrolijk moet blijven en gezellig mee moet doen. Dat kost haar zichtbaar moeite. Arjan de Rooij zegt achteraf: “Als ik jou een glas melk geef, maak jij er karnemelk van.” Blijkbaar maakt de PvdA zich ook een beetje zorgen over ons schijnbare gebrek aan enthousiasme. Na afloop word ik aangeschoten door een lid van het afdelingsbestuur. “Jullie willen toch wel he?”, zegt hij. Ik antwoord dat we natuurlijk wel willen, maar dat we wel enigszins sceptisch zijn. “Want wij willen graag met jullie verder”, zegt het bestuurslid. Ik zeg dat dat dan wel zal blijken. Met Betty praten we de bijeenkomst achteraf door. We moeten constructief en optimistisch zijn, anders komt het sowieso niet goed. Met die conclusie gaan we naar de evaluatie van de campagne in het Heerenhuis. Weer een gezellige avond.

Dinsdag 9 maart: Opening?
Arjan de Rooij zegt op OogTV dat ons alternatief voor de tram, de Translohr, goed moet worden onderzocht. Verbazingwekkend, gisteravond zei hij nog wat anders. Nou ja, het zal wel.

Donderdag 11 maart: Uitnodiging
Betty belt: of we morgenochtend om 9 uur op de kamer van De Vries willen vergaderen. Met PvdA, Groen Links en D66! Ik verbaas me hierover. We zouden toch eerst met de PvdA verder praten? Blijkt dat D66 al is aangeschoven en dat er een zogenaamd “rompcollege” is gevormd. Ik moet heel hard lachen om deze manier van opereren van D66. Blijkbaar wil Ton Schroor zo graag wethouder worden, dat hij nu al zijn onderhandelingspositie heeft weggegeven. Nou ja. Voor ons ziet het er natuurlijk minder gunstig uit nu. Het rompcollege (briljante actie overigens van Frank de Vries, vanuit zijn eigen perspectief bekeken) kan nu kiezen uit drie opties: VVD, SP of een combinatie van CU/CDA. Ik moet een paar afspraken op mijn werk verzetten. Mijn collega’s en mijn manager vinden het de beste reden ooit gehoord om een afspraak te verzetten. Dat is een prettig gevoel.

’s Avonds is de installatie van de nieuwe raad. Dick Jager, fractiegenoot, viert zijn verjaardag en nodigt iedereen, inclusief de publieke tribune, uit voor een borrel in TimeOut. Ik moet tussendoor naar Roden om een training te geven, na afloop ga ik naar TimeOut.

Vrijdag 12 maart: Eerste gesprek met het rompcollege
Na het gesprek koppel ik het volgende terug aan de fractie.
“Goedemiddag waarde fractiegenoten!

Betty en ik hebben vanochtend een tweede coalitievormingsgesprek gevoerd met GroenLinks, D66 en PvdA. In zijn algemeenheid denk ik dat we een goed gesprek hebben gehad.

De drie partijen gaven duidelijk aan dat zij de ‘kern’ van het nieuw te vormen college gaan zijn. De centrale vraag is hoe de VVD hier op een voor alle partijen geloofwaardige manier bij kan aansluiten. Het begin van het gesprek begon eigenlijk als een soort ‘verhoor’ van de VVD. “Vroeger was de VVD sociaal-liberaal, maar sinds het vertrek van Remco is dat niet meer”, en dat soort statements. Gelukkig waren Betty en ik in een uitstekend humeur, anders waren we misschien op dat moment al afgehaakt. Dat hebben we nu niet gedaan en ik moet zeggen dat het middelste deel van het gesprek, hoewel nog altijd kritisch, een stuk beter en evenwichtiger was. Dit ook dankzij de rol die D66 op zich nam door te stellen dat “een nieuw college ook betekent dat er dingen moeten veranderen”. Jullie begrijpen dat wij dat van harte onderstreept hebben.

Betty en ik constateerden aan het einde van het gesprek met name bij GroenLinks een -laten we het netjes houden- gebrek aan enthousiasme in woord en gedrag. Dit kwam met name doordat Gijsbertsen, hun lijsttrekker, stelde dat “wij vier jaar fundamenteel andere stellingnames moesten wegpoetsen en dat dat toch wel erg moeilijk zou worden”. Dat gebrek aan enthousiasme hebben wij ook benoemd. Het antwoord hierop was even simpel als nietszeggend: zij vonden het vreemd dat we dat benoemden, omdat we toch bij elkaar zaten? Het resultaat van de uitglijer van Gijsbertsen was dat waar aan het begin van het gesprek de VVD geïsoleerd was, aan het eind van het gesprek GroenLinks (althans gevoelsmatig) alleen stond.

Wij hebben afgesproken maandag verder te praten met dit gezelschap.

Tijdens dit gesprek wil Frank de Vries van ons een paar thema’s weten over waar de VVD met de stad naartoe wil.

Bijvoorbeeld:

- Groningen moet in 2015 beter bereikbaar zijn met de auto, het OV en de fiets
- De Groningse ondernemers zijn betrokken bij het gemeentebestuur en worden zo goed mogelijk ondersteund in woord en daad
- De binnenstad is niet alleen leefbaar, maar er is ook voldoende bedrijvigheid.
- In de wijken zijn voldoende sportvoorzieningen.

Ons verzoek aan jullie is om dit aan te vullen. Het gaat om ‘hoog-over’ thema’s, dus alsjeblieft niet verzanden in details. Graag deze thema’s naar mij mailen, dan bundel ik ze en nemen we ze mee bij het gesprek van maandag.
Groeten en een goed weekend!”

Betty en ik evalueren achteraf. “Ik moest de hele tijd denken aan die kamer van Jannie, daardoor bleef ik zo vrolijk. We laten ze in ieder geval nog een weekend zweven, want verder zijn ze er al uit”, zegt ze. Ze is niet vrolijk. Ik vind dat we erg tolerant zijn geweest en duidelijk hebben gemaakt dat we graag serieus willen praten. Inhoudelijk zijn er geen struikelblokken, maar de wil bij met name GroenLinks ontbrak.

Maandag 15 maart: De tweede ronde
Frank de Vries komt twintig minuten te laat en wordt opgezadeld met een koud broodje kroket. Het mag de pret niet drukken. We praten over burgerparticipatie en de grote projecten. Karin Dekker beweert dat ze vandaag een gesprek heeft gehad met een aantal ambtenaren en dat lastenverhoging onvermijdelijk is. Aan ons de vraag of we daarmee akkoord gaan. Wij zeggen dat we eerst naar bezuinigingen kijken en dat het nog te vroeg is om deze vraag te stellen. Door de gigantische informatieachterstand kunnen wij hier geen antwoord op geven. We stellen dat lastenverhoging wat ons betreft niet aan de orde is. We sluiten het gesprek in goede sfeer af en constateren dat er geen inhoudelijke struikelblokken zijn.

Frank de Vries kondigt aan dat hij nogmaals aan de SP gaat vragen of ze echt niet mee willen doen en aan CDA/CU wat hun visie is… Waarom wilden ze een week eerder dan eerst met ons als tweede partij in gesprek?

Woensdag 17 maart: Op het matje?
Ik word verrast door een groot artikel in het Dagblad van het Noorden over het uitbesteden van gemeentelijke diensten. De toon staat me niet aan en bovendien is het oud nieuws. Het is gebaseerd op een weblogbericht van mijn hand met daarin een brief aan Karin Dekker, dat meer dan een maand oud is. Ik vraag me af waarom ik niet ben gebeld hierover en waarom dat nu in een keer nieuws is. Nou ja.

Om half elf belt Jetze Luhoff van D66. Waar dat artikel in een keer vandaan kwam. Ik leg uit dat ik dat ook niet weet en dat ik er niets van wist. Ik besluit Arjan de Rooij te bellen met dezelfde mededeling. GroenLinks sla ik over, Karin Dekker had immers deze brief al op 12 februari ontvangen. Voor hen kan het niets nieuws zijn.

Om half een smst Betty mij: kwart over vier melden bij De Vries. Ik verzet snel een aantal afspraken. Om kwart over vier zitten we op de kamer van Frank. Hij vindt dat we meer moeten laten zien. Wij zeggen dat we dat doen als er serieus en exclusief met ons wordt gepraat, omdat we geen zin hebben nu al compromissen te sluiten waar we de komende vier jaar op kunnen worden aangesproken. En dat we de ervaring hebben dat dit zo gaat. Vraag maar aan Jan Evenhuis. De Vries begrijpt dit wel. Ik vertel voor de derde keer vandaag dat het artikel in de krant mij ook volledig verraste. De formateur reageert nonchalant. Niet interessant.

Wij zeggen toe dat we in het volgende gesprek steviger de inhoud ingaan. We hebben er zin in. De Vries nodigt ons uit voor donderdagavond om acht uur voor een volgend gesprek.

Betty en ik spreken na afloop kort met elkaar. We hebben zin in morgenavond.

Donderdag 18 maart: Daar is de SP weer!
Om half drie krijg ik een berichtje van Betty: morgenochtend negen uur in plaats van vanavond. Ik kijk in mijn agenda en kan niet. Ik moet om tien uur in Utrecht zijn. Deze afspraak kan ik niet verzetten. Het is een belangrijke bijeenkomst en als ik er niet bij ben, kan ik daar de rest van het jaar last van hebben. Ik stel voor om het om 7 uur ’s ochtends te doen, of aan het eind van de middag. Betty belt even later. “Karin Dekker kan vanavond niet. Ze moet naar een tramavond.” Ik zeg dat ik morgenochtend echt niet kan. “Oke, dat is dan zo. We plannen wat anders.” Een halfuur later belt ze terug. “Frank wil perse morgenochtend om negen uur. Of we geen vervanger kunnen sturen.” Betty zat ook moeilijk want bleek een afspraak niet te kunnen verzetten. Ik zeg dat ik het best vind, maar dat we dat volgens mij gewoon niet moeten doen. Karin Dekker kan immers vanavond niet: waarom stuurt GroenLinks dan geen vervanger? Betty is dat met me eens. Ze probeert de rest van de middag zelf een nieuwe afspraak te plannen met de partijen. Ik vind dat ze dat niet moet doen: De Vries maakt het probleem door de afspraak te verzetten. Dan lost hij het maar op ook.

Betty belt zich rot, maar komt er niet uit. De Rooij zei op de vraag of hij om 7 uur kon op vrijdagochtend: “En wie brengt dan mijn kinderen naar school?” Tsja. Aan het eind van de middag, vlak voor het gesprek met de het rompcollege, brengt de SP het nieuws naar buiten dat zij tóch mee willen praten. Er zouden heel veel leden hebben gebeld en hebben aangedrongen op collegedeelname. Ik bel Betty. Het is geen verrassing, maar het bevestigt dat de linkse partijen er al uit waren.  

Betty en ik hebben dus een onverwachte vrije avond. Mijn vrouw Elma heeft een vergadering met het afdelingsbestuur en is dus niet thuis. Ik word uitgenodigd om een borrel te gaan drinken op de boot bij Betty. Het is gezellig. Er komst een sms’je binnen. Van Frank de Vries. “Betty, heb ff overlegd. Wij houden vast aan 9 u in de morgen. 7 u niet acceptabel. Uitstel ook niet. Graag reactie. Gr. Frank.” We sturen een vriendelijk berichtje terug dat we echt niet kunnen en het hele weekend beschikbaar zijn, of aan morgen het eind van de middag. We horen niets.

Om een uur of tien loop ik naar TimeOut. Daar zijn Elma en het bestuur, ik had beloofd haar op te halen. Onderweg kom ik naast het stadhuis de vrolijke De Rooij en De Vries tegen. “Ha Van Ka!”, groot De Rooij. “Dag liberale vrinden. Oh nee, toch niet”, groet ik terug. Een uur later belt Betty: De Vries had haar gebeld. “Wij zitten om negen uur in vergadering. We zien wel wie er komt opdagen van de liberalen”, zo luidde de mededeling. Betty had geantwoord dat hij dat nu al wist: niemand, want we kunnen echt onmogelijk. We verbazen ons om de arrogantie van de formateur. Betty stelt ook voor om de afspraak tijdens het weekend te laten plaatsvinden, of na het weekend. Maar De Vries houdt voet bij stuk want hij heeft nu eenmaal in de krant aangekondigd op vrijdag de knoop door te willen hakken. Betty vraagt hem nog wat nu belangrijker is, de collegeonderhandelingen of dat eerste? We kunnen toch gewoon via een persbericht laten weten dat de knoop na het weekend wordt doorgehakt? Voor De Vries is dat onbespreekbaar.

Vrijdag 19 maart: Online gekwetter
In Utrecht vragen mijn collega’s naar de stand van zaken. Ik vertel wat er gebeurd is en mijn manager voelt zich bijna schuldig. Ik word hier een beetje boos om. Heel veel gekker moet het toch niet worden!

Betty leest op Twitter dat Dekker ’s ochtends onderweg was naar het stadhuis voor een gesprek met VVD, PvdA en D66. Dekker wist dat we niet konden. Hier is gewoon sprake van verdraaiing van de werkelijkheid. Ze willen nu het beeld neerzetten dat notabene WIJ niet op een ‘ afspraak’ zijn komen opdagen. Betty twittert: “Afspraak gisteravond afgezegd. We wachten op een nieuwe uitnodiging.”

In de krant stond opgetekend dat de SP bereid was om bij de coalitieonderhandelingen aan te schuiven…

Zaterdag 20 maart: De Vries spint
De column van De Vries in het Dagblad komt vervelend over. Hij probeert het beeld de wereld in te helpen dat wij niet bereikbaar zouden zijn of zo. Betty belt hem ’s ochtends nog: kunnen we maandag praten? De Vries zegt dat hij eerst verder wil praten met zijn rompcollege. Wat verder bevreemdt is dat de knoop vrijdag kennelijk niet is doorgehakt omdat de drie partijen er niet uit zijn gekomen. Maandag praten de drie partijen verder. Heel vreemd, nu een afspraak met ons beslist niet kon worden uitgesteld vanwege de door iedereen zo gevoelde urgentie.

Zondag 21 maart: Open brief
We besluiten,om nogmaals onze goede wil te tonen, een open brief naar De Vries te sturen. Voor de krant van maandag. Het resultaat van een middag schaven aan een concept stemt mij en Betty tevreden.

Maandag 22 maart: Geen nieuws
De krant heeft onze brief gedeeltelijk geplaatst. De boodschap is duidelijk. Onderweg naar huis bel ik Betty. Ze neemt op met: “Nee ik heb nog niets gehoord.” Ik weet genoeg.

Dinsdag 23 maart: Radiostilte
Niets te melden. Betty mailt Frank de Vries dat ze het bericht die ochtend in de krant niet correct vindt. Frank probeert in de krant het beeld neer te zetten alsof de VVD niet op een afspraak was verschenen. Er was nooit een afspraak geweest want de VVD was immers verhinderd.

Woensdag 24 maart: Weggestuurd
Frank de Vries heeft een persconferentie om half drie. Ik zit de hele dag in bijeenkomsten en kan dus moeilijk bellen. Om kwart voor vier bel ik Betty: de persconferentie is niet geweest en kennelijk later op de middag.

Ik houd internet in de gaten en zie het bericht voorbijkomen dat SP, PvdA, GroenLinks en D66 samen verdergaan in de onderhandelingen. We liggen eruit.

Onderweg bel ik Betty. Om half vier heeft ze presidiumvergadering. Jan Seton van het CDA en Inge Jongman van de ChristenUnie worden er om vijf voor vier uitgeroepen. Vijf minuten later komen ze weer binnen. Jan meldt Betty dat ze bij De Vries moet komen. Betty gaat niet want ze heeft presidiumvergadering waarin belangrijke onderwerpen aan de orde zijn. Bovendien hebben we immers al zes dagen niets gehoord van Frank. Alle contacten waren ons initiatief geweest. Nu kan de formateur wel even wachten. Er komt nog een verzoek van de bodes of ze bij Frank wil komen. Ze meldt dat ze na het presidium tijd heeft.

Om vier uur begint de persconferentie. De Vries vertelt daar dat het rompcollege verdergaat met de SP.

We sturen een persbericht waarin we onze teleurstelling en ons onbegrip uiten. Voor ons zijn de onderhandelingen als een nachtkaars uitgegaan. Dat is jammer voor de stad en voor de kiezers die op 3 maart wel zijn komen opdagen. Een college van deze samenstelling doet geen recht aan de verkiezingsuitslag. D66 is de voorspelde troostpartij. Links gaat door, ondanks de nadrukkelijke wens van de kiezer ermee op te houden. Slecht voor de stad.  Wij zijn, zeker na deze bizarre gang van zaken, tot in de tenen gemotiveerd om de komende vier jaar vanuit de oppositie het linkse college bij de les te houden. En dat we dat kunnen, hebben we in de afgelopen vier jaar bewezen.

De conclusie die we trekken is dat een derde gesprek met ons helemaal niet belangrijk was, of sterker, de VVD speelde geen enkele rol in de formatie. Het telefoontje op zaterdag tussen De Vries en Betty bleek achteraf het laatste contactmoment. Na het weekend werd ook geen afspraak meer gemaakt, ondanks onze open brief, en later nog een mail. De Vries heeft niet het fatsoen gehad om hierop te reageren. In ieder geval bewijst dit dat de partijen van meet af aan niet met de VVD wilden en dat de handreiking van een week geleden inderdaad een toneelspel was. Wij wensen D66 veel sterkte de komende periode…

Reacties